Những câu hỏi thường gặp khi nuôi chim yến

Theo những xét nghiệm gen ADN gần đây nhất, đã có trường hợp Yến đảo về nhà tuy nhiên rất chậm và số lượng ít. Nhiều nhà Yến tại khu vực miền trung đã thất bại trong việc dẫn dụ Yến đảo về nhà

Sự khủng bố của hàng xóm láng giềng

Chúng tôi có mặt tại TP Bạc Liêu những ngày giữa trưa đầu tháng 4. Hầu như mọi ngả đường, khu phố nơi đây đều có nhà nuôi yến, trong đó không ít nhà được thiết kế theo kiểu tầng dưới ở, tầng trên cho yến. Nhiều nhà cũ được làm thêm tầng tiền chế bằng vật liệu nhẹ để nuôi yến. Trên những nhà yến đều có máy phát tiếng chim kêu để dẫn dụ yến. Điều lạ là giữa trưa, tuyệt nhiên không có một con yến nào bay lượn nhưng các máy phát vẫn mở hết công suất chát chúa đến đinh tai nhức óc. Một người có nhà nuôi yến ở đường Trần Phú, TP Bạc Liêu giải thích: “Làm biếng tắt!”.

Bà Trần Thị Chung, ở khu dân cư phường 2 – một trong những nơi có nhiều nhà nuôi yến nhất TP Bạc Liêu, cho biết nhiều năm trước, khu vực này yên tĩnh, không có lô đất nào làm nhà nuôi yến nhưng bây giờ lan tỏa khắp cả khu dân cư. “Những năm gần đây, tôi không còn ngủ trưa vì tiếng ồn. Giờ muốn bán nhà để trốn khỏi nơi này” – bà Chung bức xúc. Ông Nguyễn Thanh Phương ở khu dân cư Địa Ốc, phường 1 còn sợ nhà nuôi yến xây 3 tầng của hàng xóm sập đè nhà mình do đa số không thiết kế chắc chắn ở các tầng trên để tiết kiệm chi phí. Nhiều lần ông Phương khiếu nại nhưng chẳng ai giải quyết. Công ty Địa ốc Bạc Liêu đổ cho chính quyền, chính quyền hướng dẫn ông Phương kiện ra tòa. “Kiện cũng không giải quyết được gì nên vợ chồng tôi phải đóng cửa, dời đi nơi khác để tránh rủi ro” – ông Phương ngán ngẩm.

Nhà yến được xây lên san sát nhau trên đường Trần Huy Liệu trong khu lấn biển thuộc phường An Hòa, TP Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang Ảnh: THỐT NỐT

Theo báo cáo của ngành chức năng tỉnh Kiên Giang, hiện toàn tỉnh có khoảng 700 hộ dân làm nhà dẫn dụ, nuôi yến chủ yếu ở khu dân cư tập trung. Đặc biệt, trên tuyến đường Trần Huy Liệu, TP Rạch Giá, mọc lên nhiều nhà nuôi yến cao tầng san sát nhau.

Một phụ nữ khác có nhà ở khu vực này cũng than hằng ngày phải sống trong cảnh yến “ị” lên đầu nhưng cầu cứu chính quyền địa phương ai cũng làm lơ. Thậm chí, chị này không dám ra trước sân đút cơm cho con nhỏ vì sợ “bom” chim yến thả. Nhiều người bức xúc vì mang đồ ra ngoài phơi phải vội mang vào giặt lại vì đã dính đầy phân yến.

Cái tôi cao

Theo ông Huỳnh Văn Bảy, một người nuôi yến lâu năm ở phường Vĩnh Bảo, TP Rạch Giá, gia đình ông đang có 2 nhà nuôi yến, tổng diện tích hơn 400 m2. “Năm đầu gần như không có thu nhập vì yến mới chỉ vào làm quen chỗ ở, năm thứ 2 với 100 m2, bắt đầu thu hoạch khoảng 0,5 kg/tháng và sẽ tăng dần lên đến năm thứ 6 là 10-12 kg/tháng. Giá bán yến thô hiện khoảng 21-22 triệu đồng/kg (nếu nhặt sạch lông là 34 triệu đồng/kg) thì những người nuôi lâu năm sẽ cầm chắc lợi nhuận hàng trăm triệu đồng/tháng” – ông Bảy cho biết. Tuy nhiên, theo ông Bảy, những người nuôi đạt hiệu quả cao phải sử dụng công nghệ của Malaysia, chi phí ban đầu rất lớn và vốn vay thì khó chịu đựng nổi bởi nếu có nhà sẵn, chi phí cho 100 m2 nuôi yến khoảng 100-130 triệu đồng.

Không lạc quan như ông Bảy, ông S. – một người nuôi yến ở xã Vĩnh Hiệp, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa – chua xót: “Khi nói nuôi yến thì không ai thừa nhận mình thất bại. Có vào nghề mới biết “bạc tóc vì yến”. Hai năm trời bỏ cả trăm triệu đồng mà không thu được tổ nào. Tiền dù không phải vay nhưng để một cục trên nóc nhà một cách vô nghĩa thật xót xa. Năm rồi, tôi phải bỏ thêm 70 triệu nữa thay mới một loạt thiết bị dẫn dụ, hệ thống phun sương thì yến mới về làm tổ”.

Ở xã Vĩnh Thạnh gần đây xuất hiện rất nhiều nhà yến mở loa chiêu dụ gần như hết công suất nhưng không thấy yến về. Nhà yến N.T rơi vào tình trạng thê thảm khi đầu tư xây nhà yến gần 2 tỉ đồng nhưng cả năm chỉ thu được 3 tổ.

Ông Trịnh Quang Tuấn, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thạnh, cho biết: “Tôi cũng thắc mắc xây nhà yến nhiều, dày như vậy thì bị xẻ đàn, nhà này hút yến nhà kia làm sao có lãi? Nhưng chủ nhà thì quả quyết yến thường bay đến khu vực này để kiếm ăn. Hiệu quả thì không thấy ai ghi nhận nhưng đầu tư vốn vào đó thì rất lớn”.

Một chủ nhà yến cho biết gia đình đang hợp tác với công ty ở Khánh Hòa để nuôi yến, toàn bộ quy trình kỹ thuật, máy móc, tư vấn, chăm sóc, phát triển đàn, bao tiêu sản phẩm đều được công ty này hỗ trợ nhưng giá khá cao, từ vài trăm triệu đến cả tỉ đồng.

Ngoài ra, theo định kỳ, phải có cán bộ thú y về kiểm tra, lấy mẫu, khử trùng, bảo đảm vệ sinh, mỗi lần như vậy cũng tốn vài triệu đồng… “Để làm bài bản thì chi phí bỏ ra ban đầu khá nặng nên nhiều hộ không mời công ty uy tín mà đặt hàng các cá nhân, đơn vị giá rẻ để làm. Kết quả là tiền mất tật mang”.

Những thắc mắc thường gặp cho nghề nuôi yến

Câu 1: Các tỉnh nào có thể nuôi Yến được

Hiện các tỉnh thành đang phát triển nghề nuôi Yến như sau: Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Phú Yên, Bình Định, Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận, Bình Phước, Daklak, Tây Ninh, Lâm Đồng, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM, Long An, Bến Tre, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Trà Vinh và Kiên Giang.

Tuy nhiên không phải mọi địa điểm tại các Tỉnh nêu trên đều có thể nuôi chim Yến. Thường mỗi tỉnh có một vài điểm trong bán kính 5km có thể nuôi tốt.

Thêm một điểm cần lưu ý là các tỉnh từ bắc đèo hải vân chim yến thường chết hàng loạt do ko chịu được thời tiết lạnh kéo dài khi nhiệt độ xuống dưới 16 độ C.

Câu 2: Tôi nên chọn thanh làm tổ nào ?

Thanh làm tổ vật tư chiếm tới 50 % giá trị công trình. Mỗi loại đều có ưu và nhược điểm khác nhau. Hiện nay trên thị trường có các loại thanh làm tổ sau là chủ yếu:

• Gỗ trong nước

• Gỗ nhập khẩu

• Nhựa gỗ (Hợp chất giữa nhựa và gỗ)

• Bê tông

Đối với gỗ: đây là loại vật liệu mà chim yến ưa thích nhất, do chim yến có thể bám rất thuận lợi trên bề mặt thanh gỗ, gỗ thường hút nước tốt nên chim làm tổ nhanh hơn và có hình dạng tổ đẹp hơn Bê tông và gỗ nhựa. Tuy nhiên, quý khách cần lưu ý: không phải Gỗ nào cũng làm được, gỗ phải được xử lý đúng quy trình dành cho gỗ nuôi yến. Đảm bảo không mối mọt, không độc hại, hạn chế nấm mốc và có tuổi thọ trên 15 năm. Do đó, cùng một loại Gỗ, nếu để xử lý cho nuôi Yến thì giá thành sẽ đắt hơn từ 50 – 70% giá thành gỗ sử dụng thông thường.

Đối với bê tông: Bê tông có tuổi thọ khá lâu, tuy nhiên khi sử dụng loại vật liệu này, chi phí xây dựng nhà sẽ đội lên do phải thiết kế kết cấu nhà có độ chịu tải cao hơn. Bên cạnh đó, tổ yến từ bê tông có giá bán thấp hơn vì tổ thường dính theo sạn từ bê tông, khó chế biến và phải cắt bỏ phần chân tổ.

Đối với thanh làm tổ bằng Gỗ pha nhựa: đây là loại vật liệu không bị mối mọt và nấm mốc. Tuy nhiên, thường bị rơi tổ vì độ bám thấp và hay bị cong vênh.

Câu 3: Vùng nào được coi là tập trung nhiều Yến sinh sống nhất Việt Nam ?

Có hai loại chim Yến:

1. Yến Hàng (Aerodramus Germanicus): Sống tại các đảo đá dọc bờ biển miền Trung Việt Nam như Nha Trang Bình Định, Hội An. Ngoài ra người ta còn phát hiện Yến hàng ở Cát Bà, Côn Đảo, Phú Quốc và Hòn Khoai

2. Yến tổ trắng (Aerodramus Fucifagus): Sống trong nhà tại các tỉnh thành như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Phú Yên, Bình Định, Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận, Bình Phước, Daklak, Tây Ninh, Lâm Đồng, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Trà Vinh và Kiên Giang. Ngoài ra còn một số tỉnh thành khác được cho là cũng có chim Yến nhưng Hoàng Yến Eka chưa tìm được địa điểm chính xác nên chưa chính thức công bố

Câu 4: Chi phí xây dựng một ngôi nhà Yến là bao nhiêu ?

Chi phí xây dựng nhà Yến gồm 3 khoản chính:

1. Đất đai: Tùy thuộc vào giá đất từng vùng

2. Xây nhà thô: Dao động theo giá xây dựng từng vùng. Nhưng nói chung dao động từ 1,8tr – 2,3tr/m2 mặt sàn. Nhà Yến không cần sơn, trang trí hay các chi tiết phức tạp như nhà ở.

3. Chi phí tư vấn, thiết bị, lắp đặt và bảo hành trọn gói: Khoảng 800.000 đ – 950.000đ/ m2 tùy theo diện tích.

Các bạn hãy cẩn thận với những công ty xây dựng bỏ giá thầu quá rẻ. Gần đây có nhiều nhà nuôi Yến ở Cần Giờ và các tỉnh phía Nam đã bị nứt gãy và nghiêng vì nhà thầu rút ruột công trình để cắt giảm giá đấu thầu. Ngoài ra có một số nhà tư vấn đưa ra giá lắp đặt thiết bị thấp bằng cách cắt giảm chất lượng vật tư và lắp thiết bị thưa hơn so với yêu cầu tiêu chuẩn.

Câu 5: Những lưu ý về an toàn trong nghề ?

Khi bạn hỏi về vấn đề này chúng tôi cũng chia sẻ rõ hơn luôn là hai người bạn của chúng tôi tại Sông Đốc – Cà Mau và Nha Trang – Khánh Hòa đã gặp tai nạn trong quá trình xây dựng và khai thác để lại những thương tật rất nặng nề.

Những câu hỏi thường gặp khi nuôi chim yến 1
Những câu hỏi thường gặp khi nuôi chim yến

Nghề nuôi Yến liên quan đến việc leo trèo và những hoạt động ở độ cao lớn. Xin lưu ý trong quá trình thực hiện để tránh những chuyện sinh nghề tử nghiệp. Một số kinh nghiệm của chúng tôi như sau:

•  Phải có lan can các lối đi, sân thượng và cầu thang trong nhà yến

•  Phải có dàn giáo và thiết bị khai thác chuyên dung

•  Phải có hệ thống chiếu sáng trong nhà Yến phòng khi cần đến

•  Lỗ ra vào đặt ở vị trí có thể đứng an toàn để lắp đặt trang thiết bị kể cả phía trong và phía ngoài nhà Yến

•  Không cho người không có kinh nghiệm thao tác trong nhà yến.

Câu 6: Những vấn đề an ninh của nhà nuôi Yến ?

Nhà nuôi yến là một tài sản lớn. Đặc biệt khi chim đã làm tổ nhiều. Gần đây Hoàng Yến Eka thường có một số người đem yến đến bán mà dựa trên số lượng cũng như cách khai thác chúng tôi biết đây là hàng ăn cắp. Một số lưu ý để quý khách bảo vệ căn nhà của mình:

• Nên có người bảo vệ tin tưởng

• Nên lắp đặt hệ thống camera kết nối Internet và báo động hồng ngoại

• Nên lắp đặt cửa sắt kiên cố.

Một mô hình chúng tôi đang áp dụng thành công hiện nay là các khu nuôi Yến tập trung được đầu tư bởi một nhóm người nuôi với chi phí bảo vệ, bảo trì được phân chia nên giảm rất nhiều chi phí và an toàn cho nhà yến của các bạn

Câu 7: Bao lâu thì nên thu hoạch một lần ?

Tùy vào mùa và số lượng chim trong nhà quý khách.

• Với những nhà còn ít chim (Dưới 300 con): Chưa nên khai thác, tốt nhất ta nên dưỡng đàn

• Trong mùa sinh sản: Không nên khai thác, hãy đợi cho chim non biết bay

Kinh nghiệm chúng tôi thường khai thác tỉa. Tức là khai thác ngay khi chim non đã bay khỏi ổ. Phương pháp này đòi hỏi phải tới nhà nuôi rất thường xuyên tuy nhiên an toàn nhất do bảo vệ được chim và tận dụng tối đa cơ hội khai thác tổ trước khi cặp chim khác đẻ trứng vào tổ cũ. Nhà nuôi Yến thành công nhất của chúng tôi được khai thác sau mỗi 15 ngày

Câu 8: Trong nhà nuôi yến cần những thiết bị cơ bản gì ?

Đối với danh mục những thiết bị cần sử dụng cho nhà nuôi yến, Quý khách có thể tham khảo cụ thể chi tiết từng sản phẩm, công dụng cũng như xuất xứ và giá tại mục Thiết Bị Nuôi Yến của Hoàng Yến Eka. Tuy nhiên, sơ lược trong 1 nhà nuôi chim yến chúng ta cần những nhóm thiết bị cơ bản sau:

• Hệ thống thanh làm tổ: thanh làm tổ, tổ giả, thanh chặn góc

• Hệ thống âm thanh: USB trong, ngoài; loa trong, ngoài, dây loa, âm li

• Hệ thống phun sương

• Hệ thống hóa chất tạo mùi bầy đàn

• Hệ thống bảo trì nhà yến

Câu 9: Yến đã vào ở một nhà, mùa sau chúng có chuyển sang căn nhà khác không ?

Chỉ có chim non mới tập bay mới chuyển sang nhà khác ở nếu chúng thấy có điều kiện thuận lợi hơn. Một khi chim đã làm tổ trong căn nhà, chúng sẽ không đi trừ khi căn nhà này sập hoặc cháy.

Kinh nghiệm của chúng tôi khi tiếp quản nhà Yến là rạp hát Hòa Bình ở Quảng Ngãi đã cho thấy điều này. Đàn chim ở đây bị phá, phun thuốc trừ sâu và bắt hàng ngàn con đem làm thịt nhưng chúng cũng không di chuyển đi nơi khác. Sau khi Hoàng Yến Eka tiếp quản căn nhà này đàn chim đã tăng trưởng rất nhanh chóng.

Câu 10: Chim Yến làm tổ mấy lần mỗi năm ?

• Yến hàng: trung bình 2 lần/ năm

• Yến tổ trắng: 3-4 lần/ năm tùy vào điều kiện thức ăn có dồi dào hay không.

Chim thường làm tổ sau mùa mưa bắt đầu vì đây là thời điểm có nhiều côn trùng làm thức ăn nhất.

Để lại một trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.