Hướng dẫn cách cải tạo nhà nuôi yến

Chim yến đã vào làm tổ trong nhà một số vùng miền Trung và Nam Bộ nước ta. Qua khảo sát các nhà yến cũ mà chim đã lựa chọn để bay vào ở theo cách tự nhiên, không có các biện pháp kích thích dẫn dụ của con người, chúng tôi rút ra 1 số nhận xét sau:

Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu giải pháp công nghệ mà công ty chúng tôi đang áp dụng và mang lại hiệu quả cho các khách hàng của mình. Đối với một nhà nuôi yến, giải pháp công nghệ bao gồm 5 cấu phần chính, sẽ được trình bày và giải thích chi tiết bên dưới. Phương thức vận hành cũng sẽ được trình bày đan xen.

Tìm hiểu về thanh làm tổ cho chim yến

Ngoài việc ảnh hưởng quyết định đến hiệu quả dẫn dụ, chất lượng thanh làm tổ còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tổ yến. Điều này đã được phân tích khá chi tiết ở bài viết sau đây:

Học tập theo mô hình công nghệ của Malaysia, từ những căn nhà yến đầu tiên cho đến nay, chúng tôi luôn chọn lựa thanh làm tổ và chưa từng gặp rắc rối với lựa chọn này. Điểm yếu duy nhất của thanh làm tổ Red Meranti là giá thành đắt hơn 30% so với thanh làm tổ cùng kích cỡ. Nếu thanh làm tổ Red Meranti kích thước 20 x 150 (mm), có giá trên dưới 90.000 đ / m dài (đã bao gồm thuế GTGT) thì thanh làm tổ cùng kích cỡ như trên nhưng chưa qua quy trình xử lý tẩm, sấy để chống mốc đã có giá tầm 60.000 đ / m dài.

Lấy mô hình nhà yến cỡ 300 m2 làm ví dụ. Trung bình, một nhà yến như vậy cần sử dụng khoảng 1.000 m dài thanh làm tổ. Như vậy khoảng chênh lệch là 30.000.000 đ, chiếm chưa đến 2% tổng chi phí đầu tư cho nhà yến. Lựa chọn đầu tư một lần để an tâm hay tiết kiệm 2% chi phí, chắc hẳn bạn đã tự có câu trả lời.

Hệ thống âm thanh trong nhà nuôi chim yến

Gồm 3 thành phần:

Loa trong (loa ru): Chức năng chính là giả lập môi trường bầy đàn. Đối với một nhà yến mới, hoàn toàn chưa có chim ở, chúng ta vẫn muốn những con yến đầu tiên vào nhà nghĩ rằng nơi đây là một nơi an toàn cho chúng ở lại, đã có những cặp yến khác, những gia đình khác đang ở đây. Khi đó, mỗi chiếc loa sẽ có vai trò tượng trưng cho một cặp yến đang ở. Đó là nguyên lý, còn việc lựa chọn số lượng và chủng loại thế nào sẽ còn phụ thuộc vào cách nhìn nhận và ngân sách của bạn. Đối với chúng tôi, số lượng mà chúng tôi lựa chọn là 3 cái loa / m2 sàn làm tổ, tương đương 900 cái cho 1 nhà yến 300 m2.

Loa dẫn: Từ nhiều năm trước, chúng tôi đã đề xuất việc sử dụng loa nam châm neodymium (dòng loa TECNIK AXC) làm loa dẫn thay cho loa thạch anh vì chất lượng âm thanh vượt trội cùng hiệu quả dẫn dụ của nó. Số lượng lắp đặt sẽ tùy thuộc vào thiết kế của nhà yến, cụ thể là cách thức ngăn phòng và lối thông tầng.

Loa ngoài: Bao gồm loa ở cửa thu chim, loa lục giác và loa phóng. Với thiết kế lỗ thu chim 90 x 120 (cm), chúng tôi thường sử dụng 4 loa AXC cho loa cửa. Cùng với loa lục giác và loa phóng, tất cả đều là dòng loa TECNIK AXC.

Ampli: chúng tôi chủ trương dùng những âm thanh khác nhau cho các mục đích khác nhau. Cho nên, với 3 hệ thống loa như trên, sẽ được đi dây riêng và phát bởi các ampli khác nhau phù hợp với công suất và số lượng lắp đặt. Riêng hệ thống loa trong phát 24/24, chúng tôi sử dụng 2 ampli để thay đổi giữa ban ngày và ban đêm.

Môi trường trong nhà nuôi yến như thế nào ?

Máy tạo ẩm: chúng tôi chủ yếu sử dụng máy tạo ẩm ly tâm (thường gọi là máy phun sương gà) để tăng độ ẩm và giảm nhiệt độ bên trong nhà yến. Loại máy này tuy hơi ồn trong lúc vận hành nhưng hoàn toàn không ảnh hưởng đến đàn yến. Ngược lại, chúng có ưu điểm là ít làm đọng nước trên sàn gây thấm sàn ảnh hưởng đến thanh làm tổ bên dưới, độ bền cao và có thể sử dụng được với bất kỳ nguồn nước nào. Mỗi sàn, tùy theo diện tích và cách ngăn phòng, sẽ được trang bị số lượng máy phù hợp.

Vận hành: Các cảm biến đo nhiệt độ, độ ẩm được lắp bên trong nhà yến, truyền về số liệu về bộ điều khiển để vận hành các máy tạo ẩm một cách hoàn toàn tự động để đảm bảo các chỉ tiêu này được đáp ứng một cách đầy đủ nhất. Các chủ nhà yến ở xa, internet vẫn có thể giám sát và điều chỉnh các thông số này qua internet nhanh chóng và tiện lợi.

Hóa chất tạo mùi trong nhà nuôi yến

Để tăng thêm hiệu quả dẫn dụ, tăng năng suất, chúng tôi sử dụng hai loại hóa chất bao gồm: hóa chất tạo mùi bầy đàn (Super Mutiara) và hóa chất kích thích làm tổ (Super Hormone). Những hóa chất này sẽ được duy trì miễn phí 1 năm cho các khách hàng sử dụng dịch vụ trọn gói của chúng tôi

Tìm hiểu thêm về các thiết bị hỗ trợ khác trong nhà nuôi yến

Các thiết bị này tuy không bắt buộc phải có nhưng chúng đều nằm trong gói dịch vụ của chúng tôi.

Hệ thống Camera: giám sát và đánh giá một phần hiệu quả của nhà yến

Hệ thống điện dự phòng: đảm bảo hệ thống âm thanh hoạt động ổn định, tránh trường hợp mất điện làm gián đoạn âm thanh, ảnh hưởng đến lượng chim mới đến ở.

Hướng dẫn cách cải tạo nhà nuôi yến 1
Hướng dẫn cách cải tạo nhà nuôi yến

Nhà cũ tận dụng làm nhà nuôi yến

Về vị trí nhà yến

Các nhà yến ở gần biển và hạ lưu của khúc sông chảy ra biển, và ở triền tả ngạn nhiều hơn. Nhà yến Quảng Ngãi (rạp hát Hòa Bình và một nhà yến cũ khác) nằm ngay trong thành phố Quảng Ngãi, kẹp giữa 2 con sông Trà Khúc (nằm phía Bắc sát ngay thành phố) và sộng Vệ (phía Nam – cách thành phố 10km)

Nhà yến Tuy Hòa gần sông Đà Rằng (cách khoảng 200-300m); nhà yến Nha Trang gần sông Cái; nhà yến Ninh Thuận cách sông Dinh khoảng 300m; các nhà yến ở Gò Công Tây cũng nằm cạnh sông Gò Cửa. Điều này có thể có quan hệ với hướng gió, gió đông nam và tây nam thổi qua dòng sông đem lại hơi ẩm và sự mát mẽ cho chim yến. Các nhà yến cũ đều gần các khu chợ, nơi chim dễ tìm kiếm thức ăn.

Về hướng cửa

Các cửa quay về hướng đông (nhà yến Nha Trang, Quảng Ngãi, Gò Công Tây); đông nam (Tuy Hòa, Ninh Thuận), nam và tây nam (Bình Định),…
Cử thường lớn nhưng nhìn từ ngoài vào là tối (Quảng Ngãi, Tuy Hòa); hoặc nhìn từ trên xuống là 1 giếng trời tạo thành khe sâu tối, để kích thích chim vào sau đó chim sẽ vào nhà qua 1 cửa hẹp hơn (Nha Trang, Ninh Thuận, Bình Định).

Về cấu trúc nhà

Đa số là nhà 2 tầng cũ, có diện tích mặt bằng rộng ít người sử dụng, chim thường chọn căn phòng ở tầng dưới để làm tổ. Có ngôi nhà hành lang nằm ở giữa và giếng trời chính là ô thông tầng, có phòng dạo cho chim. Các nhà có diện tích hẹp hơn chim cũng làm tầng dưới nhưng giếng trời và cầu thang thông tầng tạo thành luồng chim lượn hình chữ L

Lỗ thông gió thường là các ô lam gió của ngôi nhà cũ, và quay về hướng đông nên rất thoáng mặc dầu không có hệ thống thông gió kiểu nhà mới. Bốn ngôi nhà cũ mà chúng tôi quan sát ở miền Trung đều có lam thông gió quay về hướng đông, đồng thời một số cửa khác trong ngôi nhà đó mở ra tạo tuần hoàn khí và thông gió khá tôt nên phòng chim thoáng mát.

Tường các ngôi nhà cũ đều xây bằng vôi vữa xi măng. Khi vào nhà chim thường làm tổ trực tiếp thành hàng lên sát cạnh trần nhà và cạnh góc nhà. Tổ bố trí nhiều ở các cạnh tường cắt ngang đường chim bay từ ngoài vào, cách trần khoảng 3-5cm. Trong trường hợp phòng chim đông quá tổ chim sẽ phân bố rộng ra và loang xuống dưới, làm trên các đường góc nhà hướng về phía sàn, cho đến cách sàn 1m.

Góc trái căn phòng bao giờ cũng nhiều tổ hơn góc phải, vì đa số chim bay vòng ngược chiều kim đồng hồ. Nếu trần nhà có nhiều xà xi măng thì càng tăng thêm nơi làm tổ cho chim.

Kích thước phòng có yến vào 3,5 x 3,5m cao 3,9 – 4m (Nha Trang), 5 x 5 x 4 (Tuy Hòa), 7 x 4 x 2,5 (Ninh Thuận).

Số lượng cửa: 1-2 cái, hình dáng rất linh động có thể là vuông, hình chữ nhật hoặc tròn

Tìm hiểu thêm về phương pháp tận dụng nhà cũ trong nuôi yến

Mục tiêu quan trọng nhất của việc cải tạo nhà cũ là làm sao số lượng chim trong nhà đó tăng nhanh nhất. Vì vậy khi phát hiện ra nhà yến cũ thì việc đầu tiên là kiểm tra lại môi trường vi mô của nhà yến, nghĩa là xem xét nhiệt ẩm độ, ánh sáng, độ thông thoáng, điều kiện vệ sinh, địch hại…có phù hợp với các yêu cầu của yến không.

Nếu nhận thấy có những chỗ chưa thích hợp cần nghiên cứu cải tạo sửa chữa cho thật phù hợp. Ví du: ẩm độ quá thấp thì cần phải tăng lên bằng cách làm thêm các bồn nước, các vòi phun sương hoặc ống rỉ nước theo tường; nhiệt độ quá cao thì tăng hệ thống ống thông gió; phòng chim quá sáng phải làm sao cho ánh sáng bớt lại bằng cách lắp thêm các luồng gỗ sau lỗ ra vào cách 50cm, hoặc làm các ống bọc lỗ.

Sửa chữa một số chỗ hư hỏng của ngôi nhà hoặc trần nhà nếu có. Tường nhà chim cũ của Việt Nam thường được xây dựng trong thời gian đã lâu, gồm thành phần cát, vôi, xi măng, nên khi đàn chim đông làm tổ nhiều thì căn phòng này sẽ có các mảng tường bị vỡ, điều này làm hạn chế năng suất và chất lượng tổ.

Chỉnh lại khuôn viên căn nhà cho hợp lý: như vị trí cửa ra vào cho người, cửa thông phòng; có thể gỡ bớt tường ngăn phòng nếu phòng quá hẹp…

Có thể uốn nắn hoặc cải tạo đường chim bay, ví dụ: mở rộng hoặc thu hẹp lỗ cửa, mở thêm ô cửa ra vào, đục các lỗ thông sang các phòng khác, trước khi đục lỗ thông phòng cần lắp thêm các xà gỗ để tăng thêm chỗ làm tổ cho chim…Nhưng nói chung không nên thay đổi hướng cửa ra vào sẵn có của chim, tuy có thể mở thêm một vài cửa mới.

Trong các nhà cũ cũng cần làm tăng thêm đường luồng gỗ bằng cách gia cố thêm xà gỗ 1 cách từ từ, từ thưa đến dày. Vì nếu không có xà gỗ chim chỉ có thể làm tổ dọc sát trần nhà, men theo tường và cạnh góc. Nếu không có các xà ngang thì năng suất chỉ đạt 7,5-10 tổ/m2, cao nhất là 12-15 tổ/m2.

Thu hoạch tổ hợp lý là biện pháp quan trọng nhất để tăng sản lượng tổ. Để tăng nhanh đàn trong một vài năm đầu chỉ thu hoạch tổ khi chim con đã bay. Có thể tỉa bớt một số tổ ở các khu vực dày sít quá để điều chỉnh sự phân bố mật độ của chim.

Cải tạo môi trường quanh nhà chim như trồng thêm một số cây mà chim ưa thích, làm các bể nước và các biện pháp hấp dẫn côn trùng. Mắc hệ thống đèn chiếu sáng xung quanh nhà yến vào ban đêm và chiều tối…

Có thể mắc thêm hệ thống loa phát tiếng gọi bầy đàn, nhằm tăng số lượng chim, để chim rũ nhau đến tiếp mỗi ngày. Xây dựng quy chế quản lý nhà chim, và điều quan trọng là nhằm để môi trường của chim được yên tĩnh, tốc độ tăng đàn sẽ nhanh hơn không những chim sinh sản tốt mà chim ở nơi khác cũng kéo về.

Giải quyết tốt vấn đề chống địch hại cho nhà chim.

Để lại một trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.